Mermer Ocağı Açmak: Makineler ve Yöntem
Anasayfa / Mermer Ocağı
Bir mermer ocağı açmak tek bir karar değil, üç karardır: taşın işletmeye değip değmediği, katmanlı bir yataktan bloğun nasıl ayrılacağı ve ayrılan bloğun ne kadarının gerçekten satılabileceği.
Bu sayfa makina arayan biri için değil, elinde bir yatak ve vermesi gereken bir karar olan işletmeci için yazılmıştır. Bir mermer ocağının açılış sırasını, mermerin granitten farklı olarak neler gerektirdiğini ve ürün gamımızın nerede sona erdiğini anlatır. Set Makina 1991’den beri Ankara’da ocak makinaları üretmekte ve 40’tan fazla ülkedeki işletmelere tedarik etmektedir.
Bir dakikalık özet
- Mermer granitten daha yumuşaktır ve bunun sonucu kendi teknik föylerimizde yayımlanmıştır: aynı makina DTH tabancayla mermerde 40-50 cm/dk, granitte 25-35 cm/dk, üstten darbeli tabancayla mermerde 50-70, granitte 35-50 cm/dk deler.
- Bu nedenle mermerde metre başına delme maliyeti daha düşüktür ve blok çıkarmanın daha büyük kısmını kesim taşır. Bütçe buna göre yapılmalıdır: bir granit ocağından kopyalanan makine parkı yanlış dağılımlıdır.
- Üç iş, üç makina: yatağın kanıtlanması (yatağa ulaşabilen paletli bir makina), bloğun ayrılması (raylı tel kesme makinası ve tel geçirme delikleri için kolon delici), ebatlama (blok çıkarma makinası değil, daha hafif bir tel kesme makinası).
- Mermer yatakları genellikle bloklu çatlaklı değil, katmanlıdır; blok boyutunu ve fireyi belirleyen budur ve herhangi bir ekipman alınmadan önce belirlenmesi gereken de budur.
- Ürün gamımız dışında kalanlar: köprü tipi veya çok telli kesme makinaları, zincirli kesme makinaları, katrak veya plaka işleme, blok taşıma ve nakliye, kırma tesisleri, patlayıcılar ve kompresörler.
Mermer ocaktan nasıl çıkarılır?
Mermer kırılarak değil, kesilerek çıkarılır. Dikey kesimler ve taban kesimi için taşın içinden bir elmas tel halkası çekilir; delinen delikler telin kayanın içinden geçerek halkayı oluşturmasını sağlar; serbest kalan blok basamaktan devrilir ve ardından ebatlanır. Bu sırayla beş adım:
- Yatağın kanıtlanması. Herhangi bir üretim makinası sahaya gelmeden önce kalite, katmanlanma, damar yapısı ve işletilebilir miktar belirlenir.
- Basamağın açılması. İlk aynanın oluşturulması gerekir; mermer ocakçılığının gerçekten yavaş ilerleyen tek kısmı budur, çünkü telin çalışabileceği serbest bir yüzey henüz yoktur.
- Tel geçirme deliklerinin delinmesi. Kolon delici, kayada birbiriyle buluşan dikey ve yatay birer delik açar ve tel bu deliklerden geçirilerek halka kapatılır. Bu iki deliğin doğruluğu, ardından gelecek kesimin kalitesini belirler.
- Kesim ve bloğun ayrılması. Tel ile iki dikey kesim ve bir taban kesimi yapılır, ardından blok aynadan ayrılır ve kontrollü şekilde devrilir.
- Ocak tabanında ebatlama. Blok, daha hafif bir makinayla satılabilir ve taşınabilir bir biçime getirilir; fire ayrılır.
Alıcıların hafife aldığı adım 3. adımdır. Tamamen elmas telle çalışan bir ocak da deliciye ihtiyaç duyar, çünkü tel, geçeceği bir delik olmadan kesime başlayamaz; yönünden sapan bir delik ise sürtünen bir tel demektir.

Mermeri ocakçılık açısından granitten farklı kılan nedir?
Sertlik ve bundan doğan her şey. Mermer daha kolay delinir; bu nedenle metre başına delme maliyeti daha düşüktür ve sarf malzemeleri daha uzun dayanır. Ancak mermer yatakları bloklu çatlaklı değil katmanlıdır; blok boyutunu ve fireyi katmanlanma belirler. Makinalar örtüşür, ekonomi örtüşmez.
| Mermer | Granit | |
|---|---|---|
| DTH tabanca, 76-102 mm | 40-50 cm/dk | 25-35 cm/dk |
| Üstten darbeli, 32-45 mm | 50-70 cm/dk | 35-50 cm/dk |
| Blok çıkarmayı taşıyan | Kesim. İşin çoğunu tel yapar; delme teli geçirir | Delme ve ayırma taşır; serbest yüzeyi tel açar |
| Bloğu sınırlayan | Katman kalınlığı ve damar kusurları | Doğal çatlak düzeni |
| Sarf malzemesi yükü | Metreküp başına aşınma daha düşük; tel ve matkap uçları daha uzun dayanır | Aşınma daha yüksek; sarf malzemeleri maliyette daha büyük pay tutar |
Pratik sonucu. Granit ocağında delme üniteleri diğer tüm ekipmanlardan sayıca fazladır ve bütçe onları izler. Mermerde ise denge kesime kayar ve delme, ana iş olmaktan çıkıp destekleyici bir iş hâline gelir. Bir granit makine listesi mermer yatağına uygulandığında, gereğinden fazla delici ve yetersiz kesim kapasitesi satın alınmış olur.
Karşılaştırmanın makina tarafı başka bir sayfada ele alındığı için burada tekrarlanmamıştır: kesim parametreleri Kesici Makinalar sayfasında, delme ve ayırma tarafı granit ocağı sayfasında yer alır.
Bir mermer ocağı açmak için hangi ekipman gerekir?
Üç iş ve her biri için ayrı bir makina: yatağa ulaşıp onu kanıtlayabilen bir makina, blokları basamaktan ayırmak için raylı bir tel kesme makinası ile bir kolon delici ve blokları ebatlamak için daha hafif bir tel kesme makinası. Üç işi tek bir makinayla yapmaya çalışmak, en yaygın ve en pahalı hatadır.
1. iş: yatağa ulaşmak ve kanıtlamak

TIGER EXPLORER
Ø45 mm numune, 1.500 mm tij, 15-25 m derinlik, 23 hp benzinli motor, 485 kg. Henüz yolu olmayan bir yatağa çekilerek götürülmek üzere tasarlanmıştır.

SMART DRILL dizel ve elektrikli
28 hp dizel veya 15 kW elektrikli, 1.580 kg, 2.300 × 1.100 mm. Ø38 mm çapta 40 m’ye kadar numune alır; saha onaylanırsa üretim delicisi olarak çalışmaya devam eder.

Burada paletli yürüyüş takımı, göründüğünden daha önemlidir. Ağaçlık veya engebeli arazide, inşa edilmiş bir platformda dengelenmesi gereken bir makina; taşın işe yarayıp yaramadığı bilinmeden ağaç kesilmesi ve toprak taşınması demektir. Denizli’deki bir mermer üreticisinin arama çalışması tam olarak bu noktaya dayanıyordu.
2. iş: bloğu basamaktan ayırmak

TIGERFILL
Mermer için öngörülen makina: 50 / 60 / 75 / 100 HP, 800 mm volan, 3 + 3 m ray, 360 derece dönen kafa, CE işaretli. Tüm teknik özellikler burada tekrarlanmak yerine ürün sayfasında yer alır.

TIGERDRILL ve HORDRILL
76-102 mm, yaklaşık 30 m’ye kadar. Dikey delik için TIGERDRILL, onunla buluşması gereken yatay delik için HORDRILL: dikey bir kolon yatay delmede iyi sonuç vermez.

Elmas tel, kamalar ve hava yastıkları
Yüksek mukavemetli çekirdek üzerinde 8-11 mm tel. Kamalar ve hava yastıkları, kesilen bloğu aynadan ayırır ve düşmesine izin vermeden kontrollü şekilde devirir.
3. iş: blok çıkarma makinasını meşgul etmeden ebatlamak


MINIFILL: 25 / 30 HP, 500 mm volan ve toplam 740 kg; MICROFILL: 15 HP, 400 mm volan, ray ve kumanda paneli dahil toplam 160 kg (95 kg ray, 45 kg kumanda paneli). MICROFILL iki kişi tarafından taşınabilir.
Ebatlama blok çıkarma makinasıyla da yapılabilir. Ancak doğru değildir: en pahalı ekipman en hafif işe bağlanır ve basamak bekler.
Bir değil, iki enerji kaynağı. Tel kesme makinaları elektrikle, deliciler havayla çalışır; bu nedenle mermer ocağında herhangi bir sipariş verilmeden önce ikisinin de boyutlandırılması gerekir. Yük altında TIGERFILL 70-180 A, MINIFILL 36-45 A, MICROFILL 380-415 V’ta 22-24 A çeker. Matkap uçları, tijler ve şanklar Delici Ekipman ve Bitler sayfasında; hortum, bağlantı parçaları ve hat yağlayıcılar Aksesuarlar sayfasındadır.
Bir mermer yatağının açılmaya değer olup olmadığına ne karar verir?
Renk değil. Kararı dört şey verir: katmanların kalınlığı, taşın kusurlar arasında ne kadar sürekli olduğu, kesilenin ne kadarının satılabilir blok olarak çıktığı ve sahaya ulaşılıp enerji sağlanıp sağlanamayacağı. İlk üçü jeolojidir; dördüncüsü, bazı iyi yatakların neden yerin altında kaldığını açıklar.
- Katman kalınlığı azami blok boyutunu belirler. Katmanlı bir yatak, hangi makina kullanılırsa kullanılsın, katmandan daha yüksek bir blok vermez. İş planını en çok değiştiren tek değer budur ve satın almadan önce belirlenir, sonra değil.
- Damarlar ve kusurlar verimi belirler. Mermeri satan da, fireye çeviren de damarlarıdır. Sürekli görünen bir ayna, ancak kesildiğinde ortaya çıkan lekeli veya çatlak düzlemlerle kesilmiş olabilir.
- Satılabilir verim yüzde yüze yakın bir oran değildir. Doğal taşta bu oran yataktan yatağa çok büyük farklılık gösterir; numune alma programının kendini amorti etmesinin nedeni de budur. Verim bir makina özelliği değil, yatağın özelliği olduğundan bu konuda bir değer yayımlamıyoruz.
- Ulaşım ve enerji fizibiliteyi belirler. Elektrikli tel kesme makinaları basamakta üç fazlı besleme, pnömatik deliciler ise bir kompresör ve hava hattı gerektirir. Yola bir saat uzaklıktaki bir yatağın makine listesi, bir trafo merkezinin yanındaki yatağınkinden farklıdır.
Katman kalınlığı, aylık metreküp üretim hedefi ve sahadaki enerji imkânı bize iletildiğinde, makine listesini bunlardan geriye doğru hesaplayabiliriz. Numune alma henüz yapılmamışsa, ilk harcanması gereken para budur: projedeki en ucuz karar ve diğer her şeyin dayandığı karardır.
Ürün gamımızın başladığı ve bittiği yer
Bir mermer yatağını numuneden ocak tabanında ebatlanmış bloğa kadar götüren makinaları üretiyoruz: yatağı kanıtlamak için karot ve paletli deliciler, 15-100 HP raylı elmas tel kesme makinaları, tel geçirme delikleri için hem dikey hem yatay kolon deliciler, ikincil işler için el tipi ve sehpalı kaya delici tabancalar, ayırma ve devirme için kamalar ve hava yastıkları, elmas tel ve matkap uçları ve delmenin çalıştığı hava hattı ekipmanları. Kurulum, operatör eğitimi ve sahada teknik gözetim makinalarla birlikte sağlanır.
Üretmediklerimiz. Tel kesme makinalarımız yalnızca raylı tiptir: köprü veya portal tipi makina ve çok telli makina yoktur. Zincirli kesme makinası üretmiyoruz; performanslarının modellenmesine ilişkin yayımlanmış araştırmaya katkıda bulunduk, ancak bu makinayı satmıyoruz. Bloktan sonraki aşamaya ait hiçbir ekipman yoktur: katrak, blok kesme, kalibrasyon veya cila hattı sunulmaz; tek işleme ürünümüz cilalama kafasıdır. Blok taşıma ve nakliye ekipmanı yoktur: derrick vinç, portal vinç, yükleyici veya kamyon sunulmaz. Kırma veya eleme tesisi yoktur. 102 mm üzeri delme ve su kuyusu, jeotermal, petrol veya gaz için ekipman yoktur. Patlayıcı, kapsül veya patlatma hizmeti yoktur. Kompresör veya jeneratör de yoktur: gereken hava ve akım tarafımızdan hesaplanır, bunların alımı işletmeye aittir.
Mermer işletmecilerinin sık sorduğu sorular
Mermer makinası granit makinasından gerçekten farklı mı?
Çok az ve bunu en baştan belirtmeyi tercih ediyoruz. TIGERFILL mermer, GRANFILL granit için öngörülmüştür ve yayımlanan teknik föylerde tüm değerler aynıdır: fabrika her ikisi için ortak tek bir föy yayımlar. Yayımlanan tek fark tel gerginliğinin kontrol yöntemidir: TIGERFILL’de PID, GRANFILL’de PLC. Yayımlanmış bir performans farkı olmadığı için böyle bir fark da iddia etmiyoruz.
Tel ile kesim yapılırken yine de deliciye ihtiyaç var mı?
Evet. Telin bir halka oluşturmak üzere kayanın içinden geçirilmesi gerekir; bu da birbiriyle buluşan en az bir dikey ve bir yatay delik demektir. Bu delikler kesimin geometrisini belirler; bu nedenle delici tel kesme makinasının bir aksesuarı değil, kesimin doğruluğunu sağlayan ekipmandır.
Tel ile kesim için su gerekir mi?
Evet. Su teli soğutur ve çamuru kesim boşluğundan uzaklaştırır; kesim noktasında bulunması gerekir. Ürün gamımızdaki istisna budur: delicilerde su beslemesi zorunlu değil, isteğe bağlıdır.
Basamakta hangi enerji gerekir?
İki ayrı besleme. Tel kesme makinaları elektriklidir: TIGERFILL üç fazlı bağlantıda yük altında 70-180 A çeker, küçük makinalar çok daha az. Deliciler pnömatiktir ve delme noktası başına 7 bar basınçta en az 5 m³/dk hava gerektirir. Makine listesi bize iletildiğinde her iki beslemeyi de boyutlandırabiliriz.
Ne büyüklükte blok elde edilebilir?
Bunu makina değil, katmanlanma belirler. Tel kesme makinası ray boyunun ve kafa hareketinin izin verdiği ölçüde keser; kesilmeye değer olanı yatak belirler. Katman kalınlığı bize iletildiğinde, hangi makinanın uygun olduğunu belirtebiliriz.
Komple ocak mı, tek tek makina mı sağlıyorsunuz?
Her ikisi de. Yeni sahaları numune alma makinasından başlayarak donatıyoruz; ne yaptığını zaten bilen bir işletmeye tek bir kolon delici de aynı şekilde sağlıyoruz.
Plaka kesen makinaları üretiyor musunuz?
Hayır. Ürün gamımız ebatlanmış blokta sona erer. Katrak, blok kesme ve cila hatları ayrı bir iştir; ocaktan sonraki aşama için tek ürünümüz, diğer üreticilerin hatlarına takılan cilalama kafasıdır.
Katalogla değil, taşla başlanır
Teklif hazırlayabilmemiz için katman kalınlığı, aynada taşın görünümü, aylık metreküp olarak planlanan üretim ve basamağa ulaştırılabilecek enerji ve hava bilgileri yeterlidir. Bu bilgilere göre kesim ve delme arasındaki dağılımı, buradan çıkan makine listesini ve her iki besleme hesabını içeren önerimizi sunarız. Yatakta henüz numune alınmamışsa bunu belirtir ve önce yapılması gerekeni açıklarız.
Vaka Çalışmaları
İlgili Ürünler
Son Haberler ve Makaleler
Taş ocağı ve maden işletmelerinin daha güvenli, daha hızlı ve daha kârlı çalışmasına yardımcı olan teknik bilgiler, ürün tanıtımları, vaka çalışmaları ve fuar haberleri.




















