Madencilik için Delici Makineler ve Kaya Delici Tabancalar
Anasayfa / Madencilik
Yeraltında elektrik bir risktir ve her kilogram önemlidir. Açık ocakta ise maliyeti delinen metre belirler. Bunlar iki ayrı iştir ve aynı makinaları gerektirmez.
Bu sayfada madencilik için sunulan ekipmanlar yer alır: yeraltında ve açık ocakta pnömatik delme, DTH tabancalar, delici ekipman ve pnömatik tahrik sistemleri. İki ekipman grubu arasında nasıl seçim yapılacağı ve ürün gamımızın nerede sona erdiği de açıkça belirtilir. Set Makina bu ekipmanları 1991’den beri Ankara’da üretmekte ve 40’tan fazla ülkedeki işletmelere tedarik etmektedir.
Bir dakikalık özet
- El tipi ve sehpalı kaya delici tabancalar, 32-45 mm, 18-26 kg. Tavan ve yukarı yönlü delikler için dikey stoper. Tekrarlanan galeri ilerlemesi için destek üzerinde pnömatik delme ünitesi. Tamamen basınçlı havayla çalışır; bu nedenle aynada kıvılcım kaynağı yoktur.
- Açık ocakta: yaklaşık 30 m derinliğe kadar 76-102 mm kolon deliciler, hava şebekesi bulunmayan sahalar için kendinden yürür paletli delici ve 75 mm’den başlayan DTH tabancalar.
- Elektrik motorunun uygun olmadığı yerlerde pompa, vinç, konveyör veya fan tahriki için pnömatik motorlar ve redüktörler.
- Önce hava ihtiyacı belirlenmelidir. 7 bar çalışma basıncı ve delme noktası başına en az 5 m³/dk. Yetersiz bir kompresör tüm operasyonu sınırlar.
- Ürün gamımız dışında kalanlar: 102 mm üzeri delme; su kuyusu, jeotermal, petrol ve gaz sondajı; bomlu jumbo ve tavan saplama makinaları; yükleyici ve kamyonlar; kırma ve cevher işleme; patlayıcılar ve kompresörler.
Tek kelime, iki ayrı iş
Karşılaşılan şartname hatalarının çoğu burada başlar: ekipman bu operasyon için değil, yandaki operasyon için seçilmiştir.

Yeraltı
Galeriler, hazırlık galerileri, tüneller, üretim panoları. Alan dardır, hava nemli ve aşındırıcıdır; grizulu bir madende tek bir kıvılcım bile kabul edilemez. Delme tavanda, yan duvarlarda ve yukarı yönde yapılır; bu konumlarda aletin ağırlığı ve operatör yorgunluğu, delme hızı kadar önemlidir.
Burada belirleyici olan: kıvılcım kaynağı olmayan, aynada onarılabilen hafif bir alet ve doğru boyutlandırılmış bir hava hattı.

Açık ocak
Açık ocak madenleri, agrega ocakları, dekapaj. İş, vardiya başına delinen metreyle ölçülür: tutarlı üretim delikleri, korunan derinlik ve doğrusallık ve bir sonraki patlatmanın zamanında hazır olmasını sağlayacak şekilde boyutlandırılmış bir makine parkı.
Burada belirleyici olan: 75 mm üzeri çaplar için DTH tabanca, erişime göre kolon veya paletli delici ve her şeyden önce yeterli kompresör kapasitesi.
Üstten darbeli mi, DTH mı? En sık sorulan soru budur ve yanıtı markadan değil, çap ve derinlikten gelir. Genel olarak üstten darbeli delme kısa ve küçük çaplı deliklerde daha hızlı ve daha ekonomiktir; DTH ise delik uzadıkça hızını ve doğrusallığını korur. Belirli bir derinlikten sonra üstten darbeli tabanca enerjisini tijlerde kaybeder.
Ayrıntılar: Tiger kaya delici tabancalar ve Atlas Copco: pratik bir karşılaştırma · Delici Tabancalar & DTH
Hangi iş için hangi makina
Yapılacak iş sol sütunda yer alır. Tüm çap ve derinlik değerleri ürün sayfalarındadır.
| Yapılacak iş | Makina | Belirleyici değer | Neden |
|---|---|---|---|
| Galerilerde ve hazırlık galerilerinde yatay delme | El tipi veya sehpalı kaya delici tabanca | 32-45 mm, 18-26 kg | Operatörün bütün vardiya boyunca taşıyabileceği yükü ağırlık ve boyut belirler |
| Tavan ve yukarı yönlü delme | Dikey delici (stoper) | Çap değil, çalışma pozisyonu | Baş üstünde tutulan el tipi tabanca bir üretim çözümü değildir |
| Tekrarlanan galeri ilerlemesi, yeraltı kömür madenciliği | Destek üzerinde pnömatik delme ünitesi | Tamamen pnömatik tahrik | Aynada elektrik olmaması, kıvılcım kaynağı olmaması demektir |
| Açık ocakta 76-102 mm üretim delikleri | Pnömatik veya hidrolik kolon delici | Yaklaşık 30 m derinliğe kadar | Kolon, patlatma deliğinin gerektirdiği doğrusallığı korur |
| Aynı iş, sahada hava şebekesi yok | Kendinden yürür paletli delici | Kendi enerjisini taşır | Yeni bir sahada sabit kompresör ve hava dağıtım hattı bulunmaz |
| 75 mm üzeri çaplar, derin delikler | DTH tabanca | 75 mm’den itibaren | Enerji tijlerde kaybolmaz, deliğin dibinde iletilir |
| Aynada pompa, vinç, konveyör veya fan tahriki | Pnömatik motor ve redüktör | Ayarlanabilir hız ve tork | Hava motoru aşırı ısınmaz, yanmaz ve kıvılcım üretmez |
En çok gözden kaçan kısıt. Makinalardan önce hava ihtiyacı belirlenmelidir. Basınçlı havayla mekanize edilmiş bir maden veya ocakta yetersiz bir kompresör, satın alınan diğer ekipman ne olursa olsun tüm operasyonu sınırlar. Aynı anda çalışan delme noktası sayısı bize iletildiğinde gereken hava debisini hesaplayabiliriz; bu hesap en son değil, ilk yapılması gereken hesaptır.
Yeraltında basınçlı hava neden hâlâ doğru çözümdür
Dört neden var ve hiçbiri bir tercih meselesi değil.
- Kıvılcım kaynağı yoktur. Metan veya yanıcı toz içerebilen bir ortamda tamamen pnömatik tahrik, riski sınırlamak yerine kaynağında ortadan kaldırır.
- Nem ve aşınma onu durdurmaz. Aynada elektrikli ekipman arızalarının başlıca nedeni budur. Havalı alet bundan etkilenmez.
- Kilitlenmede yanmaz. Yük altında duran pnömatik motor durur ve yeniden çalışır; aynı durumdaki elektrik motoru ise kendine zarar verir.
- Aynada onarılabilir. Az parça, elektronik yok; bir takım conta ve palet. Bir saatlik kayıp ile bir vardiyalık kayıp arasındaki fark budur.
Tedarik ettiğimiz Tiger pnömatik kaya delici tabancalar ve pnömatik motorlar CE ve ATEX işaretlidir; sertifika ayrıntıları her ürün sayfasında model bazında belirtilir. Sahada belirli bir bölge (zon) sınıflandırması gerekiyorsa, bu bilginin şartname hazırlanmadan önce paylaşılması gerekir.
Bedelini de açıkça belirtmek gerekir: basınçlı hava üretimi pahalıdır. Bu nedenle hava şebekesinin boyutlandırılması (boru çapları, hat uzunlukları, kaçaklar, hat yağlaması) delinen metre başına maliyeti makinanın kendisi kadar etkiler. Ayrıntılar: ATEX pnömatik motorlar ve redüktörler · EP pnömatik motor ve redüktörlerin kullanımı (vaka çalışması)
Makinalar ve her birini belirleyen değer
Aşağıdaki makinaların tamamı tarafımızdan üretilmektedir.
Yeraltı için

El tipi ve sehpalı kaya delici tabancalar
Y20, Y24, YT24, YT28; 32-45 mm, 18-26 kg. Seçimi deliğin yönü belirler: aşağı ve yatay delikler için el tipi, desteklenen yatay ve yukarı yönlü delikler için sehpalı.

YSP45 dikey delici (stoper)
Yukarı yönde delmek için tasarlanmıştır: tavan, saplama delikleri, yukarı yönlü üretim. Onu gerekli kılan çap değil, çalışma pozisyonudur.

Tiger RD20 auger kömür burgu delici
Destek üzerinde, tamamen pnömatik; tekrarlanan galeri ilerlemesi için. Operatörün aksi hâlde taşıyacağı yükü destek üstlenir.

Tiger 8 pnömatik kırıcı
Temizlik, taban düzeltme, ikincil kırma. Hidrolik bir makinanın ulaşamadığı ya da girmemesi gereken yerler için.
Açık ocak için

TIGERDRILL ve HYDRODRILL
76-102 mm, yaklaşık 30 m’ye kadar. Üretim makinası: patlatma delikleri, kontrol delikleri, ankraj delikleri.

SMART DRILL dizel ve elektrikli
Kendinden yürür ve kendi enerjisini taşır; basınçlı hava şebekesi olmayan sahalar ve sürekli yer değiştiren aynalar için.

DTH tabancalar
75 mm’den itibaren. Enerji doğrudan matkap ucuna iletilir; delik uzadıkça hız ve doğrusallık korunur.

Matkap uçları, tijler ve şanklar
Deliği asıl açan sarf malzemesi ve işletmelerin çoğunun hafife aldığı maliyet kalemi.
Diğer ekipmanların tahriki

Pnömatik motorlar ve redüktörler: elektrik motorunun uygun olmadığı yerlerde susuzlaştırma pompası, vinç, konveyör, karıştırıcı veya fan tahriki için. Hız ve tork regülatörden ayarlanır; yük altında kalkış motoru yakmaz.
Ve hava hattı. Hava tankları, hortumlar ve bağlantı parçaları havayı çalışma basıncında delme noktasına ulaştırır. Hat yağlayıcılar isteğe bağlı değildir: pnömatik aletin yağlamasız çalıştırılması garantiyi geçersiz kılar.
Sunduklarımız ve sunmadıklarımız
Şartname üzerinde zaman harcanmadan önce sınırların net olması yararlıdır.
Sunduklarımız
- El tipi, sehpalı ve dikey pnömatik kaya delici tabancalar, 32-45 mm
- Yeraltı çalışmaları için destek üzerinde pnömatik delme üniteleri
- Kolon, mobil ve kendinden yürür paletli deliciler, 76-102 mm, yaklaşık 30 m’ye kadar
- 75 mm’den itibaren DTH tabancalar ve bunlara uygun matkap uçları
- Matkap uçları, tijler, şanklar ve bağlantı parçaları
- Pnömatik kırıcılar ve iz tabancaları
- Endüstriyel tahrik için pnömatik motorlar ve redüktörler
- Bunların tamamının çalıştığı hava hattı ekipmanları
- Kurulum, operatör eğitimi ve sahada teknik gözetim
Sunmadıklarımız
- 102 mm üzeri delme yoktur; su kuyusu, jeotermal, petrol veya gaz ekipmanı da yoktur
- Bomlu jumbo ve tavan saplama (bulonlama) makinası yoktur; yeraltı ürünlerimiz delici tabancalar ve desteklerdir
- Yükleme ve taşıma ekipmanı yoktur: yükleyici, LHD, kamyon veya komple konveyör sistemi sunulmaz
- Kırma, eleme, yıkama veya cevher işleme tesisi yoktur
- Havalandırma, tahkimat veya susuzlaştırma sistem olarak sunulmaz; bunları tahrik eden pnömatik motor sunulur, tesisatın kendisi değil
- Patlayıcı, kapsül veya patlatma hizmeti yoktur
- Kompresör yoktur; gereken hava debisi tarafımızdan hesaplanır, kompresör alımı işletmeye aittir
Proje sağ sütundaki ekipmanlardan birini gerektiriyorsa, ürettiğimiz en yakın ürün için teklif vermek yerine bunu açıkça belirtiriz.
1991’den beri yalnızca makina üretmiyor, yöntemleri de yayımlıyoruz
Set Makina otuz yılı aşkın süredir delme makinaları üretiyor ve bunların nasıl kullanılacağını yazıya döküyor. İstanbul Teknik Üniversitesi ile birlikte sunulan teknik bir çalışma, blok çıkarma ve işleme üzerine bir el kitabı ve ücretsiz yayımlanan bakım kılavuzları aynı alışkanlıktan doğar: sahada öğrenilen, yazıya geçirilir.

22. Dünya Madencilik Kongresi, İstanbul, 2011
Set Makina, 11-16 Eylül 2011 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen ve bildirileri TMMOB Maden Mühendisleri Odası tarafından yayımlanan 22. Dünya Madencilik Kongresi ve Fuarı‘na katkıda bulunmuştur.
Katkı iki konuyu kapsar: delme operasyonları için basınçlı hava şebekesi tasarımı ve İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü’nden bir araştırma ekibiyle, TÜBİTAK destekli bir proje kapsamında geliştirilen, zincirli kesme makinalarının performansını tahmin etmeye ve optimize etmeye yönelik deterministik bir model. Model, Türkiye’deki bir taş ocağında yapılan saha ölçümleriyle doğrulanmıştır.
Basınçlı hava şebekesi boyutlandıran herkes için önerdiğimiz kaynak hâlâ budur.

El kitabı
Blok Çıkarma ve İşleme Yöntemleri. Set Makina tarafından yayımlanmıştır; yazarı, sahada 35 yılı aşkın deneyime sahip bir maden mühendisidir.
Konusu blok çıkarma ve işlemedir, yani madenden çok taş ocağına yöneliktir; ancak yatırım maliyeti analizi ve basınçlı hava bölümleri, bir taş yatağında çalışan herkes için yararlıdır.
Tam metin ücretsiz olarak indirilebilir. Basılı kitap talep üzerine temin edilebilir ve kütüphanelerde bulunmaktadır.
Herkese açık, ücretsiz kılavuzlar
Tiger kaya delme aletleri için bir el kitabı: kurulum, besleme basıncı, dönüş, temizleme, bileme aralıkları, aşınma ve depolama. Ayrıca bir basınçlı hava şebekesi tasarım kılavuzu. Pazarlama için değil, operatörler için yazılmıştır.
Bu nedenle yalnızca parça numarasıyla değil, yöntemle ilgili sorulara da yanıt verebiliyoruz.
Vaka çalışması: yeraltı kömür madeninde tavan ve yan duvar delme
Türkiye’de Zonguldak Havzası‘nda, yüksek üretim standartları ve zorlu koşullarıyla bilinen köklü bir yeraltı kömür işletmesi. Modernize edilecek iş: hazırlık galerilerinde tavan ve yan duvar delme.
İşi zorlaştıran neydi? Elektrikli ekipmanlar nem ve aşınma nedeniyle sık sık arızalanıyordu. Mevcut makinalar ağır ve yüksek titreşimliydi, ekipleri yoruyordu; yorgun bir operatör ise daha az doğru ve daha yavaş deler. Her iki sorun da doğrudan günlük ilerleme hızlarına yansıyordu.
Sağlanan ekipman:
- Tamamen havayla çalışan, bu nedenle aynada kıvılcım kaynağı oluşturmayan Tiger pnömatik kaya delici tabancalar
- Teknik föye göre değil, tavan ve yan duvar delme işine göre seçilmiş kompakt ve daha hafif makinalar
- Vardiyadan vardiyaya sabit kalan basınç kontrolü; böylece ilerleme hangi ekibin çalıştığına bağlı kalmaz
- Aracı yerine doğrudan üreticiden sağlanan orijinal yedek parça ve matkap uçları
“SET MAKİNA tarafından sağlanan Tiger ürünleri, ekiplerimizin daha güvenli, hızlı ve düşük eforla ilerlemesini sağladı. Diğer ekipmanların yetersiz kaldığı koşullarda bile güvenilirliğini kanıtladı.”
— Bakım sorumlusu, yeraltı kömür madeni
Müşteri adı ve saha bilgileri gizlilik nedeniyle değiştirilmiştir. Bu proje için ölçülmüş bir değer yayımlanmamaktadır: yukarıdaki gözlemler saha kullanımına ve doğrudan operatör geri bildirimlerine dayanır. Vaka çalışmasının tamamını okuyun

Sık sorulan sorular
Delici tabancalar grizulu madenlere uygun mu?
Tiger pnömatik kaya delici tabancalar tamamen basınçlı havayla çalışır: aynada elektrik motoru yoktur, dolayısıyla kıvılcım kaynağı da yoktur. CE ve ATEX işaretlemesi ürün sayfalarında model bazında belirtilir. Sahanın bölge (zon) sınıflandırması bize iletildiğinde, hangi koşulların geçerli olduğunu teyit edebiliriz.
Üretim delikleri için üstten darbeli mi, DTH mı?
Belirleyici olan çap, derinlik ve kaya sertliğidir. Genel kural olarak üstten darbeli delme kısa ve küçük çaplı deliklerde daha ekonomiktir; delik uzadığında veya çap 75 mm’yi geçtiğinde DTH öne geçer.
Hangi büyüklükte kompresör gerekir?
Bu tamamen aynı anda çalışan delme noktası sayısına ve hat uzunluklarına bağlıdır. Kompresör satmadığımız için gereğinden büyük bir kompresör önermemiz için hiçbir neden yoktur: makine parkı bilgisi bize iletildiğinde gereken hava debisini hesaplayabiliriz.
Hangi derinlik ve çapta delme yapılabilir?
Kolon makinalarımız 76-102 mm çapta, yaklaşık 30 m derinliğe kadar çalışır. Bunun ötesinde doğru tedarikçi değiliz ve bunu açıkça belirtiriz.
Su kuyusu veya derin sondaj delmesi yapıyor musunuz?
Hayır. Derin su kuyusu, jeotermal, petrol ve gaz sondajı ürün gamımızda yoktur. Bu konuda düzenli olarak talep alıyoruz ve bunu en baştan belirtmeyi tercih ediyoruz.
Elle yapılan bir operasyon kademeli olarak mekanize edilebilir mi?
Evet, genellikle doğru yol da budur. El tipi tabancalar ve hava hattıyla başlanır, delinen metre başına maliyet ölçülür; ardından üretim gerekçelendirdikçe destekler ve DTH eklenir. Tüm makine parkını bir kerede almak, yanlış makinayı almanın en hızlı yoludur.
Yalnızca makina mı, yoksa matkap ucu ve tij de sağlıyor musunuz?
Her ikisi de. Delici ekipman burada başlı başına bir ürün grubudur; bir operasyonun en çok hafife alınan maliyet kalemi olduğu için şartname aşamasında ele alınması gerekir.
Makinalar nerede üretiliyor, yedek parça nasıl sağlanıyor?
1991’den beri Ankara’da. Yedek parça ve teknik yanıtlar bir distribütör aracılığıyla değil, makinayı üreten ekipten gelir.
Belirleyici olan model numarası değil, operasyondur
Teklif hazırlayabilmemiz için yeraltı veya açık ocak bilgisi, kaya türü, delik çapı ve derinliği, delme noktası sayısı ve varsa bölge (zon) sınıflandırması yeterlidir. Bu bilgilere göre yöntemi, makine listesini ve gereken hava debisini içeren önerimizi sunarız. Proje ürettiğimiz ekipmanların dışında kalıyorsa, bunu da açıkça belirtiriz.
Vaka Çalışmaları
İlgili Ürünler
Son Haberler ve Makaleler
Taş ocağı ve maden işletmelerinin daha güvenli, daha hızlı ve daha kârlı çalışmasına yardımcı olan teknik bilgiler, ürün tanıtımları, vaka çalışmaları ve fuar haberleri.













