Granit Ocağı Makineleri: Delme, Elmas Tel Kesme ve Blok Çıkarma
Anasayfa / Granit Ocağı
Granit, büyük hacimde işletilen en sert taştır ve çıkarma yönteminin hâlâ gerçekten tartışmaya açık olduğu taştır. Mermerde konu on yıllar önce çözüldü: neredeyse her yerde elmas tel. Granitte durum böyle değildir. Yanlış seçim, üretilen her metreküpün maliyetini iki, hatta üç katına çıkarabilir.
Bu sayfada granitin nasıl çıkarıldığı, bir yatağa hangi yöntemin uygun olduğunun nasıl belirlendiği ve çalışan bir granit ocağının hangi ekipmanlara ihtiyaç duyduğu yer alır. Set Makina bu ekipmanları 1991’den beri Ankara’da üretmekte ve 40’tan fazla ülkedeki ocaklara tedarik etmektedir.
Granit ocaktan nasıl çıkarılır
Granitte üç yöntem kullanılır ve çalışan ocakların çoğu bunlardan ikisini birlikte uygular. Hangi ikisinin ve hangi oranda kullanılacağına tercih değil, taşın kendisi karar verir.

Delme ve ayırma
Kesim düzlemi boyunca bir sıra delik delinir, ardından blok bu hat boyunca ayrılır: kama ve çivilerle, hidrolik ayırıcılarla ya da kontrollü bir şarjla. Granit yüzyıllardır bu şekilde çıkarılmıştır ve yöntem bugün de temel yöntemdir, çünkü granitin kristal yapısı, daha yumuşak taşlardan farklı olarak, delinmiş bir hat boyunca temiz şekilde ayrılır.

Elmas tel ile kesme
Elmas boncuklu bir tel halkası taşın içinden çekilerek temiz ve düz bir kesim yapılır. Granitte tel, mermere göre daha zorlanır ve daha yavaş çalışır: çevresel hızın düşürülmesi ve, daha da önemlisi, sabit en yüksek hızda değil değişken hızda çalışması gerekir.

Patlatma, basamak için
Birincil basamağı açmak ve dekapajı (örtü tabakası) kaldırmak için kullanılır; ebatlı blokları serbest bırakmak için kullanılmaz. Bir bloğu serbest bırakacak büyüklükteki şarj, onu çatlatacak büyüklüktedir de; bu nedenle patlatma üretimi kendisi yapmaz, üretime yer açar.
Granit neden mermer değildir? Mermer yüksek ve sabit tel hızında iyi kesilir. Birçok alıcı granitin de aynı şekilde kesildiğini varsayar. Öyle değildir. Granit değişken bir çevresel hız gerektirir; bu hız mermerin 40-50 m/s aralığı yerine genellikle 25-40 m/s aralığındadır ve tahrik sisteminin bu hızı yük altında koruyabilmesi gerekir. Granit aynasına mermer makinası öngörmek, karşılaşılan en pahalı şartname hatasıdır.
Ayrıntılar: Elmas tel kesme makinaları ve tel hızı · Delici Makinalar
Yatağa göre hangi yöntem
Yatağın özelliği sol sütunda yer alır. Kararın büyük kısmını taştaki çatlak (eklem) düzeni verir.
| Yatak | Uygun yöntem | Gereken ekipman | Neden |
|---|---|---|---|
| Sık ve düzenli çatlaklı sert granit | Birincil yöntem olarak delme ve ayırma | Hat delme makinaları, el tipi kaya delici tabancalar, ayırma kamaları | İşi çatlaklar yapar; zaten oluşmaya hazır bir ayrılmaya yön verilir |
| Doğal çatlağı az olan sert granit | Delme ve elmas tel birlikte | Dikey ve arka kesimler için kolon deliciler, serbest yüzey için tel kesme makinası | Çatlak olmadığında her yüzeyin tek tek oluşturulması gerekir |
| Basamaktan doğrudan düz ve satılabilir yüzey gereken yatak | Elmas tel | Değişken hız kontrollü, granite uygun tel kesme makinası | Tek geçişte bitmiş yüzeyi yalnızca tel verir |
| İlk kez açılan yatak | Delme, basamak için patlatma | Paletli veya kolon deliciler; önce de yeterli kompresör kapasitesi | Blok üretmeden önce yer açılması gerekir |
| Blokların sahada ebatlandığı yatak | Delme ve ayırma, ayrıca ebatlama için tel kesme makinası | El tipi tabancalar, kamalar, daha küçük bir tel kesme makinası | Ebatlama, blok çıkarmadan farklı ve daha hafif bir iştir |
En çok gözden kaçan kısıt. Makinalardan önce hava ihtiyacı belirlenmelidir. Granit ocağında hacmi pnömatik delme taşır ve yetersiz bir kompresör, satın alınan diğer ekipman ne olursa olsun tüm operasyonu sınırlar. Önce hava hesabı yapılır; makine listesi bundan çıkar.
Bir granit ocağının gerçekte ihtiyaç duyduğu ekipman
Granit ocağı tek bir makinadan oluşmaz. Soru hiçbir zaman “hangi delici” değil, “planlanan üretime ulaşmak için hangi makinadan kaç adet” sorusudur.
Ayda 1.000 m³ blok üreten bir ocak için referans makine parkını, adetleriyle ve her birinin gerekçesiyle yayımlıyoruz. Bu listenin açıkça gösterdiği dört nokta:
- Hacmi delme taşır. Delme üniteleri, diğer tüm ekipmanlardan sayıca çok daha fazladır. Bütçe buna göre yapılmalıdır.
- Tel kesme makinaları kesim türüne göre uzmanlaşmıştır, birbirinin yerine kullanılamaz. Basamağı ayıran makina, bloğu ebatlayan makina değildir.
- Kritik her ekipman çift olarak planlanır. Üretim basamağında tek bir arıza noktası, duran bir ocak demektir.
- Hava ana damardır. Makine parkının geri kalanının gerçekte ne yapabileceğini kompresör kapasitesi belirler.
Granit ocağı ekipman listesinin tamamı (İngilizce) →
Farklı bir üretim mi planlanıyor? Aylık metreküp hedefi bize iletildiğinde, katalog yerine bu hedeften geriye doğru hesaplanmış bir makine listesi hazırlayabiliriz.

Makinalar ve her birini belirleyen değer
Aşağıdaki makinaların tamamı tarafımızdan üretilmektedir. Her birinin yanındaki değer, onu yanındaki makinadan ayıran değerdir.
Delikler için

TIGERLINE ve TIGERLINE II
32-45 mm delik, ray üzerinde: blok istenen yerden ayrılsın diye bir yüzey boyunca paralel delik sırası.

TIGERDRILL ve HYDRODRILL
76-102 mm, 30 m’ye kadar: ocağın ana makinası; tel geçirme delikleri ve patlatma delikleri için.

SMART DRILL dizel ve elektrikli
Kendi enerjisini taşır: basınçlı hava altyapısı olmayan sahalar için kendinden yürür paletli delici.

El tipi ve sehpalı kaya delici tabancalar
32-45 mm, 18-26 kg: ikincil delikler, ayırma hatları ve makinaların ulaşamadığı her yer.
Kesimler için

GRANFILL
50 / 60 / 75 / 100 HP: granit için tel kesme makinası, ana blok çıkarma kesimi için.

MINIFILL ve MICROFILL
Daha hafif gövdeler: çıkarılan blokların ebatlanması ve düzeltilmesi için.

Elmas tel
8-11 mm: kesimi asıl yapan sarf malzemesi.

Ayırma kamaları ve hava yastıkları
İki kama boyu: bloğu delinmiş hat boyunca ayırmak, ardından basamaktan kontrollü şekilde devirmek için.
Ve tüm bunları çalıştıran hava. Hava tankları, hortumlar ve bağlantı parçaları havayı çalışma basıncında deliciye ulaştırır; hat yağlayıcılar isteğe bağlı değil, zorunludur: pnömatik delicinin yağlayıcısız çalıştırılması garantiyi geçersiz kılar. Tamamı aksesuarlar ve sarf malzemeleri sayfasındadır.
Sunduklarımız ve sunmadıklarımız
Şartname üzerinde zaman harcanmadan önce sınırların net olması yararlıdır.
Sunduklarımız
- 32-102 mm delikler için, yaklaşık 30 m’ye kadar delme makinaları
- Raylı, kolon, mobil ve kendinden yürür delme makinaları
- El tipi, sehpalı ve stoper kaya delici tabancalar, 32-45 mm
- 75 mm’den itibaren DTH tabancalar ve bunlara uygun matkap uçları
- 50-100 HP raylı tip elmas tel kesme makinaları ve elmas tel
- Ayırma kamaları, iz tabancaları ve hava yastıkları
- Delmenin çalıştığı hava hattı ekipmanları
- Kurulum, operatör eğitimi ve sahada teknik gözetim
Sunmadıklarımız
- Kırma, eleme veya agrega tesisi yoktur. Ürün gamımız blokta sona erer.
- Blok taşıma ve nakliye ekipmanı yoktur: derrick vinç, portal vinç, yükleyici veya kamyon sunulmaz
- Plaka kesme veya fabrika işleme tesisi yoktur. Katrak, blok kesme ve cila hatları ayrı bir iştir; tek işleme ürünümüz cilalama kafasıdır
- Köprü veya portal tipi tel kesme makinası yoktur; çok telli makina da yoktur: tel kesme makinalarımız raylı tiptir
- 102 mm üzeri delme yoktur; su kuyusu, jeotermal, petrol veya gaz ekipmanı da yoktur
- Patlayıcı, kapsül veya patlatma hizmeti yoktur
Proje sağ sütundaki ekipmanlardan birini gerektiriyorsa, ürettiğimiz en yakın ürün için teklif vermek yerine bunu açıkça belirtiriz.
1991’den beri yalnızca makina üretmiyor, yöntemleri de yayımlıyoruz
Set Makina otuz yılı aşkın süredir ocak makinaları üretiyor ve bunların nasıl kullanılacağını yazıya döküyor. Blok çıkarma ve işleme üzerine bir el kitabı, İstanbul Teknik Üniversitesi ile birlikte sunulan teknik bir çalışma ve ücretsiz yayımlanan bakım kılavuzları aynı alışkanlıktan doğar: sahada öğrenilen, yazıya geçirilir.

El kitabı
Blok Çıkarma ve İşleme Yöntemleri. Set Makina tarafından yayımlanmıştır; yazarı, sahada 35 yılı aşkın deneyime sahip bir maden mühendisidir.
Kitap; traverten, mermer ve granit ocaklarında blok çıkarma tekniklerini, yılda 5.000 m³ kapasiteli bir ocak yatırımının maliyet analizini, granit ve mermerde elmas tel kesim talimatlarını, tek telli ve çok telli sistemlerin çalıştırma esaslarını, elmas dairesel testerelerin kullanımı ve bakımını ve katrak bıçağı özelliklerini kapsar.
Tam metin ücretsiz olarak indirilebilir. Basılı kitap talep üzerine temin edilebilir ve kütüphanelerde bulunmaktadır.

22. Dünya Madencilik Kongresi, İstanbul, 2011
Set Makina, 11-16 Eylül 2011 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen ve bildirileri TMMOB Maden Mühendisleri Odası tarafından yayımlanan 22. Dünya Madencilik Kongresi ve Fuarı‘na katkıda bulunmuştur.
Katkı iki konuyu kapsar: delme operasyonları için basınçlı hava şebekesi tasarımı ve İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü’nden bir araştırma ekibiyle, TÜBİTAK destekli bir proje kapsamında geliştirilen, zincirli kesme makinalarının performansını tahmin etmeye ve optimize etmeye yönelik deterministik bir model. Model, Türkiye’deki bir taş ocağında yapılan saha ölçümleriyle doğrulanmıştır.
Her ikisi de basınçlı hava şebekesi boyutlandıran veya kesme performansını modelleyen herkes için hâlâ yararlı kaynaklardır.
Herkese açık, ücretsiz kılavuzlar
Tiger kaya delme aletleri için bir el kitabı: kurulum, besleme basıncı, dönüş, temizleme, bileme aralıkları, aşınma ve depolama. Ayrıca bir basınçlı hava şebekesi tasarım kılavuzu. Pazarlama için değil, operatörler için yazılmıştır.
Bu nedenle yalnızca parça numarasıyla değil, yöntemle ilgili sorulara da yanıt verebiliyoruz. Ocak planlayanlar için makinaların ardındaki yaklaşım yayımlanmıştır ve ücretsizdir.
Vaka çalışması: sıfırdan üretime geçen bir granit ocağı
Körfez bölgesinde yeni kurulan, granit pazarına daha önce ocak işletmeciliği deneyimi olmadan giren ve ulusal altyapı sözleşmelerini güvenceye almak için kısa sürede üretime geçmesi gereken bir madencilik şirketi.
Sorun makinalar değildi. Sorun, müşteri tarafında henüz kimsenin hangi makinaların, kaç adet ve hangi sırayla gerektiğini bilmemesiydi. Risk, birbirine uymayan bir makine parkı satın alıp bunu basamakta fark etmekti.
Sağlanan hizmet ve ekipman:
- Katalogdan değil, hedeflenen üretime göre belirlenmiş, elmas tel kesme ve delme makinalarından oluşan eksiksiz bir blok çıkarma parkı
- İlk üretim dönemleri boyunca kurulum, operatör eğitimi ve sahada teknik gözetim
- Üretim arttıkça ocak düzeni, verim ve ekipman ölçeklendirmesi konusunda süren danışmanlık
“SET MAKİNA’nın eksiksiz desteği sayesinde, konseptten tam ölçekli granit üretimine mümkün olduğunu düşündüğümüzden daha hızlı geçtik. Makineleri kusursuz çalışıyor ve ekipleri bizim bir uzantımız gibi hissediyor.”
— Operasyon Direktörü, Körfez bölgesi taş ocağı şirketi
Müşteri adı ve saha bilgileri gizlilik nedeniyle değiştirilmiştir. Tüm performans gözlemleri gerçek saha kullanımını ve doğrudan operatör geri bildirimlerini yansıtmaktadır. Vaka çalışmasının tamamını okuyun

Sık sorulan sorular
Delip ayırmak mı, elmas tel kullanmak mı?
Çoğu ocakta ikisi birlikte. Dengeyi yataktaki çatlak düzeni belirler. Aynanın fotoğrafları bize iletildiğinde, herhangi bir harcama yapılmadan önce görüşümüzü paylaşabiliriz.
Mermerde kullanılan tel kesme makinası granitte de kullanılabilir mi?
Verimli şekilde kullanılamaz. Granit yaklaşık 25-40 m/s aralığında değişken bir çevresel hız gerektirir; mermer ise yüksek ve sabit hızda sorunsuz kesilir. Mermere göre öngörülmüş bir makina granit aynasında sarf malzemesini hızla tüketir ve yavaş keser.
Hangi büyüklükte kompresör gerekir?
Bu tamamen aynı anda çalışan delici sayısına bağlıdır. Granit ocağında havanın en büyük tüketicisi pnömatik delmedir; bu nedenle kompresör boyutlandırması en son değil, ilk yapılması gereken hesaptır. Delici sayısı bize iletildiğinde kompresör boyutunu hesaplayabiliriz.
Ne kadar derin delinebilir?
Kolon makinalarımız yaklaşık 30 m’ye kadar çalışır. Bunun ötesinde doğru tedarikçi değiliz ve bunu açıkça belirtiriz.
Komple ocak mı, tek tek makina mı sağlıyorsunuz?
Her ikisi de. Yukarıdaki Körfez projesi eğitim ve gözetimle birlikte komple bir makine parkıydı; ne yaptığını zaten bilen bir işletmeye tek bir delici de aynı şekilde sağlıyoruz.
Planlanan üretim için kaç makina gerekir?
Belirleyici olan aylık metreküp hedefidir. Yayımladığımız referans liste ayda 1.000 m³ üzerine kuruludur ve hesap buradan ölçeklenir.
İşleme tarafını da üstleniyor musunuz?
Hayır. Ürün gamımız blokta sona erer. Tek işleme ürünümüz plaka hatları için cilalama kafasıdır.
Makinalar nerede üretiliyor, yedek parça nasıl sağlanıyor?
1991’den beri Ankara’da. Yedek parça ve teknik yanıtlar bir distribütör aracılığıyla değil, makinayı üreten ekipten gelir.
Belirleyici olan model numarası değil, yataktır
Teklif hazırlayabilmemiz için taşın türü, çatlak düzeni, planlanan üretim ve sahadaki hava imkânı bilgileri yeterlidir. Bu bilgilere göre yöntemi, makine listesini ve gereken kompresörü içeren önerimizi sunarız. Proje ürettiğimiz ekipmanların dışında kalıyorsa, bunu da açıkça belirtiriz.
Vaka Çalışmaları
İlgili Ürünler
Son Haberler ve Makaleler
Taş ocağı ve maden işletmelerinin daha güvenli, daha hızlı ve daha kârlı çalışmasına yardımcı olan teknik bilgiler, ürün tanıtımları, vaka çalışmaları ve fuar haberleri.






















